Heillaspor

Heillaspor (e.Nurture) er heildræn nálgun til að styðja við farsæla þátttöku barna í inngildandi skóla- og frístundastarfi. Umgjörð Heillaspora byggir á leiðum til að skapa tengslamiðað og öruggt skólasamfélag þar sem börn njóta velferðar, taka virkan þátt, þroska sína innri hæfileika og styrkja stöðu sína í námi. Þegar börn upplifa öryggi og tengsl í skólanum verða þau líklegri til að tjá sig og segja frá því sem þau raunverulega þurfa á að halda, sérstaklega þau sem búa við félagslegar eða efnahagslegar áskoranir.

Heillaspor er mjög tengt Uppeldi til ábyrgðar. Heillaspor í skólastarfi snýst um að allir finni til öryggis og vellíðan í skólanum, bæði nemendur og starfsfólk. Lögð er áhersla á líðan, þroska og vöxt hvers og eins auk þess sem nálgunin er áfallameðvituð. Markmiðið er að börn, ungmenni og fullorðnir nýti styrkleika sína og hæfileika til fulls. Heillaspor er unnið í samstarfi við miðstöð menntunar- og skólaþjónustu.

Á stórum vinnustað eins og Stapaskóla koma daglega upp allskonar samskiptavandamál sem þarf að vinna og leysa úr. Þegar eitthvað bregður út af á starfsmaður eða kennari að ræða við nemandann eða nemendur sem um ræðir. Horft er til þeirra gilda sem skólinn fylgir hefur samþykkt frekar en að horfa til reglna þar sem boð og bönn eru skilgreind. Skammir hafa oft þveröfug áhrif og frekar eru málin rædd með þeim einstaklingum sem eiga hlut í máli. Í þeim samræðum er tilgangurinn að sættast og leggja drög af samskiptum í framhaldinu. Áhersla er á að byggja nemendur upp í stað þess að brjóta niður. Gildi okkar eru notuð sem grunnur að lausn mála fremur en reglur og viðurlög. Við leggjum áherslu á að byggja upp!

Unnið er eftir sex vörðum vellíðunar í námi þegar unnið er eftir aðferðum Heillaspora. Allir þættirnir sex fléttast saman með einum eða öðrum hætti.

Fyrir hvað standa vörður Heillaspora?

Vörður Heillaspora eru leiðarvísar sem mynda fræðilegan og verklegan grunn. Þær tengja saman þekkingu úr tengsla-, þroska- og áfallafræðum og styðja starfsfólk í að skapa tengslaríkt, öruggt og inngildandi skóla- og frístundastarf. Leiðandi vörður Heillaspora veita sameiginlegt tungumál til að ræða um líðan, hegðun og nám, og beina sjónum að því hvernig við getum byggt upp umhverfi sem nærir skólasamfélagið.

Nám tekur mið af þroska barna

Börn læra á ólíkan hátt og á mismunandi hraða. Þessi varða minnir okkur á að stilla væntingum kennslu og stuðningi í takt við þroskastig barnsins fremur en aldur þess eða hæfniviðmið árgangs. Þegar kennsla og stuðningur byggja á skilningi á þroska barnsins eykst hæfni þess til að takast á við áskoranir, læra af reynslu og þróa eigin styrkleika. Þannig verður skólinn staður þar sem hvert barn fær að vaxa á eigin forsendum. Hér tengjum við þroskastig og kennslufræði við væntingar sem við höfum gagnvart börnum. Endurskoðum hvort væntingar séu í samræmi við þroska og færni barna.

Umhverfið veitir stöðugleika og öryggi

Börn dafna best í umhverfi þar sem þau upplifa fyrirsjáanleika, stöðugleika í daglegum venjum. Þegar umhverfið er vel skipulagt og byggt á traustum samskiptum, róast taugakerfi barna og þau verða móttækilegri fyrir námi og félagslegum tengslum. Í þessari vörðu erum við að einbeita okkur að því að rýna í umhverfið okkar út frá daglegum venjum og skipulagi sem er til staðar og meta þörf á endurskoðun og breytingum. Við skoðum hvernig fyrirsjáanleiki birtist t.d. í dagsskipulagi barna, að umhverfið gefi til kynna hvernig skipt er á milli verkefna og farið er á milli svæða, svo öllum sé það ljóst. Við tryggjum að það sé stöðuleiki í framkomu okkar við öll börn í öllum aðstæðum.

Hlýja og umhyggja eru mikilvæg fyrir vellíðan

Hlý og umhyggjusöm tengsl eru kjarni tilfinningalegrar velferðar. Þegar börn upplifa hlýju, virðingu og umhyggju frá fullorðnum, styrkist sjálfsmynd þeirra og trú á eigin getu. Þessi varða undirstrikar hvernig við getum eflt seiglu bæði hjá börnum og starfsfólki. Hér hugum við að því hvað starfsfólk þarf á að halda til að finna fyrir tilfinningalegu öryggi. Við hugum einnig að því hvernig öll börn upplifa tengsl, hlýju, samkennd og samstillingu í daglega skóla- og frístundastarfi þrátt fyrir áskoranir sem þau finna fyrir í sínu lífi.

Samskipti byggjast á tjáningu

Samskipti eru grunnur alls félagslegs náms. Þessi varða minnir okkur á að öll samskipti fela í sér tjáningu, bæði með orðum, raddblæ, svipbrigðum, líkamstjáningu og viðbrögðum. Með því að fínstilla okkur inn á barn og hvort annað, hlusta af einlægni, sýna virka nærveru og leyfa barni að tjá sig á eigin hátt, byggjum við traust og skilning. Markvisst er unnið að sameiginlegu tungumáli okkar um tilfinningar og samskipti. Hér endurskoðum við skilaboðin sem við erum að senda í skóla- og frístundasamfélaginu, meðvitað og ómeðvitað, fínstillum okkur inn á tjáningu barna til að samskiptin verði opin, virðingarfull og hlý. Með því sköpum við menningu þar sem börn og fullorðnir læra að tala saman, hlusta og finna lausnir í sameiningu.

Öll hegðun er tjáning

Öll hegðun segir okkur eitthvað um líðan og innri upplifun barns. Þegar við horfum á hegðun sem tjáningu frekar en „vandamál“ opnast rými til að skilja betur hverju barnið er að miðla. Hegðun getur endurspeglað gleði jafnt og þreytu, kvíða, óöryggi, þörf fyrir að tilheyra og/eða þörf fyrir tengsl. Þessi varða kennir okkur hvernig kenning tengsla- og taugafræði geta aðstoðað okkur til þess að lesa í hegðun. Í þessari vörðu skoðum við hvernig gildi og reglur móta starfshætti og verklag sem gefur öllum börnum tækifæri til að blómstra, sama hvaða lífsreynslu þau búa yfir, í takt við tengsla- og taugafræði.

Tímamót og breytingar hafa áhrif á daglegt líf barna

Breytingar, umskipti og tímamót geta verið krefjandi fyrir börn, hvort sem um er að ræða nýtt skólaár, breytingar í heimilisaðstæðum eða dagleg verkefni. Þessi varða minnir okkur á að við þurfum að undirbúa börn fyrir breytingar og fylgja þeim í gegnum þær með fyrirsjáanleika, stöðugleika og daglegum venjum. Breytingar innan dags eru unnar meðvitað og börnum gefið tækifæri til að spyrja, tjá sig og fá tíma til aðlögunar, þá eykst öryggi og traust til fullorðinna og umhverfisins. Hér er unnið við að endurskoða og fínstilla daglegar venjur, skil og breytingar sem eiga sér stað yfir daginn, sama hversu litlar eða stórar þær eru. Breytingar eru undirbúnar, ferlið í umskiptum á milli verkefna kortlagt og tími gefin til að ná áttum og tengja sig inn í ný verkefni.

Hér má kynna sér nánar hjá miðstöð menntunar og skólaþjónustu.